(Google advertentie)

Kerstavond: het begin van het feest

buche de noel
Het kerstfeest begint pas echt goed op 24 december. ’s Middags wordt de haard schoongemaakt, zodat er ’s avonds een nieuw haardblok kan worden ontstoken in het kader van het ritueel van de Cacho-Fio. Oorspronkelijk werd dit gedaan door de oudste en jongste van het gezin. Het haardblok werd vooraf 3 maal besprenkeld met vin cuit (gekookte wijn). Traditioneel werd hiervoor hout van een fruitboom (peer, kers of olijf) gebruikt. Omdat het houtblok, wil het geluk brengen, de hele kerst moet blijven branden, legde men het aan de zijkant van de vuurplaats. De as werd bewaard, omdat dit het huis zou beschermen tegen blikseminslag en de duivel. Natuurlijk heeft niet iedereen meer een open haard, daarom is vanuit deze traditie het eten van een Bûche de Noël (een cake in de vorm van een boomstam) ontstaan.

Le Gros Souper
Voordat men naar de mis gaat wordt de tafel gedekt voor le Gros Souper. De tafel wordt gedekt met 3 witte tafelkleden, waarop 3 kandelaars worden geplaatst en de 3 schalen met ontsproten tarwekiemen van het Fête de Sainte Barbe. Het cijfer 3 staat voor de heilige Drie-eenheid, de Vader, de Zoon en de Heilige Geest. Bij deze uitgebreide maaltijd, waarbij geen vlees wordt gegeten, serveert men 13 kleine broden. Het getal 13 staat voor Jezus en zijn 12 discipelen. Het Gros Souper duurt van zonsondergang tot middernacht, als het tijd is om naar de nachtmis te gaan. Méér dan enige ander traditioneel feest is het Gros Souper voorbehouden aan de familie; je zal er dus niet snel voor worden uitgenodigd. Toch staat er een bordje klaar voor onverwachte gasten. Dat vereist de traditie. Maar je wordt niet geacht daar daadwerkelijk gebruik van te maken…

KerstavondLa Messe de Minuit
Om middernacht gaat men massaal naar de mis. Voorafgaand aan de eigenlijke mis worden er traditionele Provençaalse kerstliederen, Noëls, gezongen. In de ceremonie van de kerstmis past ook het aanbieden van offerandes. Hoogtepunt is Le Pastrage. Voorafgaand door muzikanten met trommels en galoubets (fluiten) schrijden herders in lange gewaden met kaarsen in hun hand naar het altaar. Eén van hen draagt een lam, die als offer wordt gegeven en legt het in de armen van de prior. De herder vertelt over de reis die hij en zijn metgezellen hebben gemaakt om het kerstkind te kunnen aanbidden. Ook andere producten, veelal specialiteiten uit de regio, worden als offers aangeboden door mensen in traditionele dracht van de beroepsgroep die het product heeft geteeld of bereid. Deze bonte stoet wordt naar het altaar begeleid door folkloristische muziekgroepen.

Les Treize Dessertstreize desserts
Wanneer men terugkomt van de mis, wordt het kerstkind in de kribbe in de crèche gelegd. Het buffet met de treize desserts staat klaar. De tafelgenoten moeten overal iets van eten. Dat brengt geluk en tegelijk mag je een stille wens doen. De samenstelling van de 13 desserts ziet er in grote lijnen overal hetzelfde uit:
  • [1] Gedroogde vijgen, die met hun grijze kleur het habijt van de orde van de Franciscanen symboliseren.
    [2] Rozijnen symboliseren de Dominicanen.
    [3] Amandelen staan voor de Karmelieten.
    [4] Walnoten of hazelnoten, die de Augustijnen symboliseren.
    [5] De laatste druiven van het jaar, die zijn geconserveerd in de kelder of op zolder.
    [6] Geconserveerde meloen.
    [7] Sinaasappels en/of mandarijnen. Vruchten die niet uit de regio komen en daarom de rijkdom symboliseren.
    [8] Dadels, waarbij je op de pit de letter “O” kunt lezen, de klank die het kindje Jezus brabbelde, toen hij bij de vlucht naar Egypte voor het eerst dadels zag.
    [9] Exotisch fruit, zoals kiwi, ananas of mango.
    [10] De Pompe à l’huile, een brood gemaakt van meel met olijfolie, sinaasappelbloesem en bruine suiker (het moet gebroken worden, zoals Christus deed voor zijn discipelen – snijden kan leiden tot een geruïneerd jaar);
    [11, 12 en 13] witte, zwarte en rode noga, waarbij de eerste twee het goede en het kwade symboliseren.

Afhankelijk van de regio en/of de familietraditie kunnen ook de volgende gerechten onderdeel zijn van de Treize Dessest:
  1. Dadels gevuld met groene of rode amandelspijs.
  2. Calissons (een heel oude lekkernij uit Aix en Provence).
  3. Kweeperenpuree of -jam.
  4. Gekonfijt fruit (een specialiteit uit Apt).
  5. Appels, peren en/of pruimen.
  6. Wafels.
  7. Biscotins d'Aix (traditionele koekjes uit Aix en Provence).
  8. Oreillettes, gefrituurde, knapperige lekkernij uit de Provence.
  9. Cachat (een pikante kaas, gedrenkt in Marc, de uit wijn gedistilleerde eau-de-vie) .
  10. Pikante verse kaas.
  11. Papillotes, chocoladesnoepjes gewikkeld in gekleurde papiertjes.
  12. Panade, een koek van soezendeeg.

Pompe à l’huile
Pompe à l’huileDe Pompe à l’huile is ‘de ster’ van de Treize Desserts. Dit zoete brood wordt al eeuwen gebakken in Zuid-Frankrijk. Er wordt zelfs beweerd dat het even oud is als de stad Marseille, zo’n 2600 jaar. Het wordt gegeten op kerstavond als dessert, traditioneel gedoopt in wijn, en de volgende ochtend bij het kerstontbijt.

Eerste kerstdag wordt gevierd in familiekring. Natuurlijk wordt er ook dan veel gegeten en gedronken. Vaak gaat men met elkaar naar een restaurant. Er zijn er tegenwoordig natuurlijk ook cadeaus. Tweede kerstdag is alles weer normaal, deze dag wordt in Frankrijk niet gevierd.

Deel deze pagina
Deel deze pagina op Facebook Deel deze pagina op Twitter