(Google advertentie)

L’Epiphanie (Driekoningen) Galette, Brioche of Couronne des Rois

Eind december zie je ze al in de winkels en dat duurt zeker tot eind januari. La Galette des Rois (de pastei van de koningen) is een goudgele taart gemaakt van bladerdeeg traditiegetrouw gevuld met amandelcrème (frangipane). De taart zou in de 14e eeuw bedacht zijn door de Florentijnse edelman, markies Frangipane. Tegenwoordig bestaat de vulling soms uit fruit, crème of chocolade. Voor de thuisbakkers liggen in veel Franse supermarkten speciale pakketten met 2 cirkels bladerdeeg, een papieren kroon en een plastic poppetje (de fève). Op 6 januari viert men met deze taart het feest van de Epiphanie (Driekoningen), het bezoek van de wijzen uit het Oosten aan het kindje Jezus. De Galette wordt bij veel verschillende gelegenheden gegeten, met familie of vrienden, maar ook veel bij verenigingen en scholen aan het begin van het nieuwe jaar.

Een etentje bij Franse kennissen heeft me geleerd dat het eten van de Galette des Rois op Driekoningen oorspronkelijk geen traditie was in het zuiden van Frankrijk. Hier werd een Brioche des Rois of Couronne des Rois, een met suiker bestrooide cirkel van briochedeeg met oranjebloesemwater gevuld met gekonfijte vruchten, gebruikt om de fève in te verbergen. Afhankelijk van de regio zijn ook andere namen in gebruik, bijv. Fougasse (Languedoc), La Pogne (Drôme), La Coque (Ariège) of Le Royaume. Tegenwoordig is naast de Brioche des Rois ook de Galette gemeengoed geworden in het zuiden. Mensen verspreiden zich immers en daarmee ook de verschillende gebruiken en tradities.

Ieder jaar wordt een departement aangewezen om de Galette des Rois voor de Franse president te maken. Dit is een gigantisch gebak van 1.20 meter doorsnede en weegt 20 kilo, maar er wordt geen fève in verstopt. Een president kan immers niet worden gekroond.

Een Galette is altijd rond; het symbool van de zon. Naast Driekoningen viert men ook de zonnewende, het lengen van de dagen.

In de Galette zit een klein porseleinen of plastic beeldje, de fève, verstopt. Tot 1875 was dit een echte boon (fève). De boon is de eerste groente die na de zonnewende werd geplant en symboliseert de vruchtbaarheid. Degene, die de fève in zijn stukje taart vindt, is de “Koning van de dag” en mag de hele dag rondlopen met de kroon die bij de taart geleverd wordt. Wanneer de taart aangesneden wordt, gaat de jongste van het gezelschap onder tafel zitten en zegt bij ieder stukje voor wie het bestemd is. De gelukkige vinder van de fève, de koning, hoort het jaar daarop de Galette te verzorgen.

De traditie wil dat de Galette in net zoveel stukken wordt gesneden, als er aanwezigen zijn, plus 1 stukje extra. Dit stukje werd ook wel het stukje voor God, het stukje voor de Maagd of het stukje voor de armen genoemd en was bedoeld voor de eerste arme die zich bij het huis of feest aandiende. In de Middeleeuwen heeft Hertog Lodewijk II van Bourbon op 6 januari een arm kind van 8 jaar voor één dag tot Koning benoemd. Het betrof het meest arme kind dat men in de stad kon vinden. Het kind werd aangekleed als koning en werd bediend door de dienaren van de koning. Lodewijk II van Bourbon gaf het kind uiteindelijk 40 ‘livres’. Alle ridders van het hof droegen 1 franc bij en de stalmeesters een halve franc. In totaal kreeg het kind bijna 100 ‘livres’, waardoor het naar school kon gaan.

De fèves, van porselein als de Galette bij een goede banketbakker vandaan komt, anders van plastic, worden door veel mensen gespaard. In eerste instantie waren er een aantal standaardmodellen porseleinen figuurtjes. Ze symboliseerden geluk (klavertjevier en hoefijzer), rijkdom (auto), liefde (hartenkoning of –koningin), macht (koningin, kroon en kasteel) en de deugd (het kindje Jezus). Vanaf 1960 werd de vorm vrij en tegenwoordig kun je allerlei figuurtjes, zelfs karikaturen van politici, kopen. Ieder jaar worden er weer andere, vaak actuele, figuurtjes op de markt gebracht. Door de echte verzamelaar worden de fèves vaak gewoon gekocht. Op veel rommelmarkten en verzamelbeurzen kom je ze dan ook tegen.

Hier vindt u de recepten van de Galette des Rois en van de Brioche des Rois.
porseleinen fèves


Deel deze pagina
Deel deze pagina op Facebook Deel deze pagina op Twitter

(Google advertentie)

Agenda

24 november - 21:00 uur
concert MozART

25 november - 18:00 uur
Corrida du Boeuf Gelé

25 november - 20:00 uur
Jazz village