(Google advertentie)

Crèche de Noël

dorp met santonsIn ieder Frans huishouden wordt in de kersttijd een prominente plaats gereserveerd voor de kerststal, le crèche de Noël. In Zuid-Frankrijk beperkt de kerststal zich niet tot het bijbels tafereel van de stal met de kribbe, maar wordt deze omringd door een typisch Provençaals dorp met daarin personages, die daar in het verleden voorkwamen. Het is dus een combinatie van religie en het dagelijks leven in de Provence van enkele eeuwen geleden.
Volgens de traditie blijft de kribbe leeg tot Kerstavond. Logisch, want pas dan wordt Jezus geboren. Het jongste kind mag, nadat men thuiskomt van de nachtmis, het kindje in de kribbe plaatsen. Op 6 januari, l'Epiphanie oftewel Driekoningen, worden de drie wijzen in het tafereel opgenomen. Dan blijft de kerststal nog staan tot 2 februari, de dag waarop het feest van de terugkeer van het licht, La Chandaleur, wordt gevierd.

santon herderSantons
Toen tijdens de Franse Revolutie in 1789 veel kerken werden gesloten of een andere bestemming als bijvoorbeeld opslagplaats of kazerne kregen, werd de kerststal in huiselijke sfeer belangrijker en daardoor ook de santons. Vooral rond Marseille ontstond een levendige productie van en handel in deze al eeuwen met de hand vervaardigde kleifiguren. Sinds 1803 is er ieder jaar in december in Marseille le Foire des Santonniers, een beurs, waar makers van santons hun producten etaleren en verkopen.
Het begrip santon is afgeleid van het Provençaalse woord santoùn dat ‘kleine heilige’ betekent. Toch zijn de meeste figuren geen religieuze karakters, maar gewone dorpelingen die je eeuwen geleden in ieder Provençaals dorp kon tegenkomen. In totaal zijn er 55 basiskarakters, waarop natuurlijk door de ontwerpers naar hartenlust wordt gevarieerd. Er zijn 2 soorten santons: santons d'argile (kleifiguren), en santons habillé (geklede figuren, die op poppen lijken).
Tegenwoordig zijn er ook moderne, vaak humoristische figuren in de handel, en soms zelfs machinaal vervaardigd, maar de nadruk ligt nog steeds op de handmatig vervaardigde traditionele santons. Sommige santonniers zijn ware kunstenaars en het is een heel bezit om traditionele santons te hebben van Fougue (Aix en Provence), Carbonel (Marseille) of Escoffier (Aubagne). Voor een beetje santon betaal je tussen de 7 en 10 euro, dus men koopt er ieder jaar eentje bij en spaart zo een collectie bijeen.


Deel deze pagina
Deel deze pagina op Facebook Deel deze pagina op Twitter
(Google advertentie)

Agenda

23 september - 09:30 uur
Médiévale d'Arles

23 september - 17:00 uur
Vide Grenier

24 september - 09:00 uur
Vide Grenier