(Google advertentie)

Pommes de terre

pommes de terreDe officiële Franse naam voor aardappen is pommes de terre, maar een Fransman zal eerder spreken van la patate als hij het over deze groente heeft. Natuurlijk komt daar ons woord 'patat' vandaan.

In Frankrijk worden aardappelen beschouwd als groente en zo ook gebruikt. Dus wees niet verbaasd als u alleen aardappelen geserveerd krijgt bij uw hoofdgerecht. Nee, er komt dan vaak geen groente meer bij. Die ligt dan al op uw bord. In tegenstelling tot in Nederland is de aardappel in Frankrijk geen basisproduct. Dat is brood en dit wordt dan ook bij iedere maaltijd gegeten. Basisproducten mogen niet gaan vervelen, vandaar dat die zo simpel mogelijk moeten zijn. Gecompliceerde producten met uitgesproken smaken en vormen vervelen sneller. In Nederland wordt dus de aardappel eenvoudig klaargemaakt; gekookt, gebakken of als puree. Daarentegen is er een grote variëteit aan broodsoorten. Dit in tegenstelling tot Frankrijk, waar de soorten brood beperkt zijn en er voor iedere dag in het jaar wel een ander aardappelgerecht is te maken.

De aardappel werd in de 16e eeuw vanuit Zuid Amerika geïntroduceerd in Europa. In eerste instantie was men niet zo enthousiast over dit nieuwe gewas en werd het weinig gegeten. Langzamerhand veranderde dit, maar in Frankrijk bleef men het zien als ongeschikt voedsel voor mensen. Je kon het wel aan de varkens voeren.
Antoine-Augustin Parmentier
Parmentier
Het is aan de Parijse apotheker Antoine-Augustin Parmentier te danken dat de aardappel populairder werd. Tijdens de Zevenjarige Oorlog (1756-1763) was hij krijgsgevangene in Pruisen. Daar kregen de gevangenen 2 weken lang alleen aardappelen te eten. Tot zijn verbazing raakte niemand ondervoed of uitgeput. Nadat in Frankrijk een hongersnood in 1769 vele slachtoffers had gemaakt, schreef de Academie van Besançon een prijsvraag uit om mensen oplossingen te laten bedenken voor dit probleem. Parmentier won deze. Hij verklaarde dat de aardappel veel voedingswaarde had en een goed medicijn was tegen dysenterie en tuberculose. Dit baseerde hij op zijn ervaringen tijdens zijn krijgsgevangenschap.

Sindsdien ijverde Parmentier er voor om het eten van de aardappel te promoten. Hij deed er alles aan om de aardappel in gevangenissen en ziekenhuizen op het menu te krijgen en ontwikkelde wel 20 verschillende manieren om aardappelen te bereiden. Eén daarvan was de Hachis Parmentier, een aardappelschotel met vlees. Nog steeds een veel gegeten gerecht in Frankrijk.

Avenue ParmentierBij een bezoek aan de koning stak Parmentier een aardappelbloesem in zijn knoopsgat en gaf de koningin er een om in haar pruik te verwerken. In 1787 liet Parmentier aardappelen telen op 2 stukken land bij Neuilly, die hij van de koning had gekregen. Hij zette er een bord bij met de tekst: “Verboden toegang; Aardappelveld van de koning”. Overdag werd het veld bewaakt en ’s nachts slopen de inwoners naar het veld om de aardappelen te rooien en te proeven. Men was er zo enthousiast over, dat de aardappelen op grote schaal werden geteeld. Het plan van Parmentier had gewerkt en de koning, Lodewijk XVI, complimenteerde Parmentier met zijn doorzettingsvermogen “Frankrijk zal u op een dag bedanken, omdat u het brood van de armen hebt uitgevonden”.

In 1795, tijdens de Franse revolutie, werden er zelfs aardappelen in de Tuilerien in Parijs geplant om de bevolking in de stad van voedsel te voorzien. Na de revolutie was het Napoleon Bonaparte die het nut van de aardappel inzag. Hij bood Parmentier een hoge staatspositie aan en toen kon de aardappel aan zijn werkelijke opmars in Frankrijk beginnen. Begin 1800 was de aardappel in Frankrijk het belangrijkste basisvoedsel geworden. Allemaal dankzij de inspanningen van Antoine-Augustin Parmentier. Op Parmentiers graf in Parijs op het beroemde kerkhof Père Lachaise bloeien de aardappelplanten nog ieder jaar.

Ratte du Touquet
In Frankrijk worden verschillende soorten aardappelen gegeten, waarbij men onderscheid maakt tussen gele en rode, en tussen aardappelen met een dunne of dikke schil. Veel geconsumeerde rassen zijn: Agata, Belle de Fontenay, Bintje, Charlotte en Roseval.

ratte du touquetBijzonder geliefd is de Ratte du Touquet, een kleine aardappel met een met een stevige schil en een lichte kastanjesmaak. De vorm van de Ratte lijkt op die van een croissant. Vooral bij de Franse koks is deze op beperkte schaal geteelde en dus dure aardappel favoriet.

De 'ratte', ook wel corne de bélier (schaapshoorn) genoemd, werden oorspronkelijk verbouwd in de regio rond Lyon en in de departementen Ardèche en Haut-Loire. Al in 1870 wordt dit ras genoemd. Het was echter geen succes, omdat ze klein en gevoelig voor ziekten waren. Ook was de opbrengst vrij laag. Dus raakte dit aardappelras in de vergetelheid.

ratte du touquetIn de jaren '60 van de vorige eeuw werd het ras herontdekt door twee boeren in Le Touquet. Zij pootten in eerste instantie 30 rattes, waarvan er slechts één overleefde. Hiermee ging men verder en zo werd een beter resistente plant met een grotere opbrengst gekweekt. In de jaren '70 sloten zich nog enkele bedrijven aan en tegenwoordig wordt de Ratte du Touquet door een zestal telers in Picardië en la Côte d'Opale geproduceerd. In 1986 kreeg de Ratte du Touquet naam als bijzonder smakelijke aardappel, doordat chef-kok Joël Robuchon een fantastische puree ontwikkelde gemaakt van rattes.

Aardappelgerechten
Frankrijk kent naast de al eerder genoemde Hachis Parmentier nog veel meer beroemde aardappelgerechten die vaak verbonden zijn aan verschillende regio's. Enkele voorbeelden zijn: Gratin Dauphinois (Dauphiné), Pommes Salardaires (Périgord), Tartiflette (Haute Savoye), Truffade (Auvergne), Pommes Parisiennes, Pommes Duchesses en Aligot d'Aubrac. Van alle genoemde gerechten vindt u het recept in onze receptendatabase.

Aligot d'Aubrac was oorspronkelijk een soep gemaakt van bouillon, stukjes brood en verse tomme-kaas. Het werd bereid door monniken voor pelgrims op weg naar Santiago de Compostella. Het klooster werd tijdens de revolutie verwoest, maar de boeren uit de streek hielden de traditie in stand. Na een slechte tarweoogst in de 19e eeuw vervangt men het brood in de Aligot door aardappelen.
Aligot d AubracAubrac, de regio waar de Aligot zou zijn ontstaan, ligt in 3 departementen: Lozère, Aveyron en Cantal. Volgens een legende is de Aligot ontstaan tijdens een vergadering van drie bisschoppen uit de verschillende departementen. Ze hadden elk producten uit hun regio meegenomen en daar werd een gezamenlijke maaltijd van bereid.
De Aligot heeft zich in de vorige eeuw verspreid over een groot deel van Frankrijk. Het is erg geschikt om in grote porties te bereiden en staat vaak op het menu bij het repas tijdens grote familie- of dorpsfeesten. Men eet het meestal in combinatie met gegrilde worst of varkensvlees. Doordat het elastisch is en in draden aan de lepel hangt, noemt men Aligot ook wel 'ruban de l'amitié' oftewel het lint van de vriendschap. Dat maakt het natuurlijk ook een passend gerecht voor feesten.

Alle aardappelgerechten:



Deel deze pagina
Deel deze pagina op Facebook Deel deze pagina op Twitter

(Google advertentie)

Agenda

24 november - 21:00 uur
concert MozART

25 november - 18:00 uur
Corrida du Boeuf Gelé

25 november - 20:00 uur
Jazz village